Kakao fiyatları %48,1 gerileyerek tarihi düşüş yaşadı

Kakao fiyatları 2025 yılında Batı Afrika’daki kuraklık endişelerinin azalması, rekoltedeki artış ve ticaret politikalarındaki gelişmelerle sert bir düşüş yaşadı. Ton fiyatında yüzde 48,1’lik gerileme, kakao piyasasında tüm zamanların en hızlı yıllık düşüşü olarak kayıtlara geçti.

Kakao fiyatları küresel gelişmelerle dalgalandı

Küresel ölçekte etkisini hissettiren kuraklık, tarımsal üretimde yaşanan sıkıntılar ve jeopolitik gelişmeler, emtia piyasalarında önemli fiyat hareketlerine neden oldu. Bu süreçte kakao fiyatları, en sert dalgalanmaların görüldüğü tarım ürünleri arasında yer aldı. Özellikle Batı Afrika’daki hava koşullarına ilişkin endişeler, piyasaların yönünü belirleyen ana faktörlerden biri oldu.

Uluslararası piyasalarda kakao, bir önceki dönemde arz yetersizliği beklentileriyle hızlı bir yükseliş göstermişti. Ancak bu yükseliş, sonraki dönemde yerini sert bir düşüşe bıraktı. Kakao fiyatları, küresel arz koşullarındaki iyileşme sinyalleriyle birlikte aşağı yönlü hareket etmeye başladı.

2024’te rekor, ardından sert gerileme

Kakaonun ton fiyatı, 2024 yılında arza yönelik endişelerin yoğunlaşmasıyla 12 bin 931 dolara kadar yükselerek rekor tazelemişti. Aynı dönemde yıl kapanışı ise 11 bin 675 dolar seviyesinde gerçekleşmişti. Olumsuz hava koşullarının Batı Afrika’daki mahsuller için risk oluşturması ve küresel stoklardaki düşüş, kakao fiyatları üzerinde güçlü bir “ralli” etkisi yaratmıştı.

Bu süreçte piyasalar, üretimde yaşanabilecek kayıplara odaklanmış ve kakao fiyatları kısa sürede tarihi seviyelere ulaşmıştı. Ancak ilerleyen dönemde hava koşullarına dair endişelerin azalması, beklentilerin tersine dönmesine yol açtı.

Batı Afrika etkisi ve rekolte artışı

Geçen yıl Batı Afrika’daki kuraklık riskinin azalması ve rekoltede artış yaşanması, kakao piyasasında dengeleri değiştirdi. Üretime ilişkin olumlu beklentiler, fiyatların yüksek seviyelerde kalmasını engelledi. Bu gelişmelerle birlikte kakao fiyatları, önce yatay seyretti ardından belirgin bir düşüş trendine girdi.

Batı Afrika’daki üretim görünümünün iyileşmesi, küresel arz endişelerini büyük ölçüde azalttı. Piyasalar, daha önce fiyatlara yansıyan risk primini geri vermeye başladı. Bu durum, kakao fiyatları üzerinde satış baskısını artıran temel unsurlar arasında yer aldı.

2025’te yüzde 48,1 ile tarihi düşüş

ABD’de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange verilerine göre, kakaonun ton fiyatı 2025 yılında yüzde 48,1 oranında geriledi. Bu düşüş, kakao fiyatları açısından tüm zamanların en hızlı yıllık düşüşü olarak kayıtlara geçti. Yıl sonunda kakao fiyatı 6 bin 65 dolar seviyesinde tamamlandı.

Bu sert gerileme, bir önceki yıl görülen rekor seviyelerle karşılaştırıldığında dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. Kakao piyasasında kısa süre içinde yaşanan bu büyük değişim, emtia yatırımcılarının odağında yer aldı.

ABD’nin tarife planı satış baskısını artırdı

Kakao fiyatları üzerindeki düşüşte, ABD’nin kakao ürünlerine yönelik tarifeleri kaldırma planını duyurması da etkili oldu. Bu açıklama, piyasada satış baskısının artmasına yol açtı. Dünyanın önde gelen çikolata ve kakao üreticileri de kakao ürünleri satışlarında düşüş beklentisini dile getirdi.

ABD, büyük miktarda tüketmesine rağmen kendi üretmediği bazı tarım ürünlerini tarife dışı bırakırken, kakao da bu ürünler arasında yer aldı. Bu politika değişikliği, kakao ticaretine ilişkin belirsizliklerin azalmasına katkı sağladı.

Gümrük vergileri ve tedarik zinciri beklentileri

ABD’nin kakaoya uyguladığı gümrük vergilerinin kaldırılması, mevcut ticaret aksaklıklarını ortadan kaldıran bir adım olarak değerlendirildi. Aynı zamanda ticaretle ilgili belirsizliklerin azalması, piyasa beklentilerini yeniden şekillendirdi. Bu gelişmeler, kakao fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskıyı destekledi.

Söz konusu adımlarla birlikte kakao tedarik zincirinde daha düşük maliyetlerin oluşabileceği beklentileri öne çıktı. Piyasa aktörleri, bu durumun fiyatlar üzerindeki etkisini yakından izledi.

Avrupa Parlamentosu kararı da etkili oldu

Fiyatlardaki düşüşte etkili olan bir diğer gelişme ise Avrupa Parlamentosu’nun aldığı karar oldu. AP, orman alanlarına zarar verilerek üretilen bazı ürünlerin Avrupa Birliği’ne ithalatını engellemeyi amaçlayan yeni kuralların 1 yıl daha ertelenmesine destek verdi.

Bu karar, kakao ticaretine yönelik düzenlemelerde kısa vadede ek bir baskı oluşmasını engelledi. Böylece kakao fiyatları üzerinde aşağı yönlü hareketi destekleyen unsurlar güçlenmiş oldu.

Kakao fiyatları yeni denge arayışında

Tüm bu gelişmeler ışığında kakao piyasası, rekor seviyelerden tarihi bir düşüşe uzanan süreci geride bıraktı. Kakao fiyatları, arz koşullarındaki iyileşme, ticaret politikalarındaki değişimler ve düzenleyici adımların etkisiyle yeni bir denge arayışına girdi.

Piyasalarda yaşanan bu sert hareket, kakao fiyatlarının küresel gelişmelere ne kadar duyarlı olduğunu bir kez daha ortaya koydu.

Kaynak: Ajans Beşiktaş