Venezuela Petrol Rezervi Ne Kadar? Venezuela Petrol Rezervinde Dünyada Kaçıncı Sırada?

Venezuela petrol rezervi, dünya genelinde bilinen en büyük rezerv olarak öne çıkıyor. 300 milyar varili aşan potansiyeline rağmen ülkenin petrol üretimi ve ihracatı oldukça sınırlı kalıyor. Venezuela petrol rezervi, ABD yaptırımları, üretim zorlukları ve küresel enerji dengeleriyle birlikte değerlendiriliyor.

Venezuela Petrol Rezervi Ne Kadar?

Venezuela petrol rezervi açısından dünyadaki en zengin ülke konumunda bulunuyor. Oil & Gas Journal verilerine göre ülke, dünya üzerindeki bilinen petrol rezervlerinin yaklaşık yüzde 17’sine sahip. Bu oran, 300 milyar varilin üzerinde bir petrol miktarına karşılık geliyor. Uzmanların teknik olarak çıkarılabileceğini öngördüğü petrol miktarı da bu seviyede kabul ediliyor.

Venezuela petrol rezervi, diğer büyük üreticilerle kıyaslandığında farkını net biçimde ortaya koyuyor. Dünyanın en büyük petrol üreticilerinden biri olan ABD’nin kanıtlanmış petrol rezervleri yaklaşık 81 milyar varil olarak tahmin ediliyor. Bu karşılaştırma, Venezuela petrol rezervinin neden küresel enerji tartışmalarında sürekli gündeme geldiğini gösteriyor.

Venezuela Petrol Rezervine Rağmen Neden Az Üretiyor?

Venezuela petrol rezervi çok büyük olmasına rağmen ülke, küresel petrol üretiminde sınırlı bir paya sahip. Günümüzde dünya genelinde kullanılan ham petrolün yalnızca yaklaşık yüzde 1’i Venezuela tarafından üretilip satılıyor. Oysa ülke, 1997 yılında dünya petrol üretiminin neredeyse yüzde 5’ini gerçekleştiriyordu.

Bu gerilemede birden fazla faktör etkili oldu. Yıllar süren kötü yönetim, sektöre yeterli yatırım yapılmaması ve ABD yaptırımları üretimi ciddi biçimde baskıladı. Buna ek olarak Venezuela petrol rezervinin önemli bir bölümünün katran benzeri ağır petrolden oluşması, çıkarma ve işleme sürecini daha maliyetli ve zor hale getirdi.

ABD–Venezuela İlişkilerinde Petrolün Yeri

Venezuela petrol rezervi, uzun süredir ABD ile Venezuela arasındaki ilişkilerin merkezinde bulunuyor. ABD, geçmişte Venezuela petrolünün en büyük alıcılarından biriydi. Ancak bu ticaret, Trump yönetiminin 2019 yılında Venezuela’nın devlet petrol şirketi Petroleos de Venezuela’ya (PDVSA) yaptırım uygulamasıyla durma noktasına geldi.

2023 yılında petrol sevkiyatları yeniden başlamış olsa da hacim düşük seviyelerde kaldı. Günümüzde Venezuela petrolünün büyük bir bölümü Çin’e yönelmiş durumda. Trump yönetimi ile Nicolas Maduro hükümeti arasındaki gerilimde Venezuela petrol rezervinin nasıl bir rol oynayacağı ise belirsizliğini koruyor.

Venezuela’da Faaliyet Gösteren Petrol Şirketleri

Venezuela petrol rezervi, yıllar boyunca özel sektör ile devlet kontrolü arasında gidip gelen bir yönetim anlayışıyla işletildi. Eski Devlet Başkanı Hugo Chávez döneminde sektör kısmen millileştirildi ve yabancı şirketler daha ağır sözleşme koşullarını kabul etmeye zorlandı. Bu süreci kabul etmeyen bazı şirketler ülkeden ayrıldı.

Günümüzde Venezuela’da faaliyet gösteren sınırlı sayıdaki Batılı petrol ve gaz şirketleri arasında Chevron, İtalyan Eni ve İspanyol Repsol yer alıyor. Bu şirketler, Venezuela petrol rezervinin uzun vadede büyük bir potansiyel sunduğu beklentisiyle ülkede kalmayı sürdürüyor.

Chevron’un Venezuela Petrolündeki Rolü

Chevron, Venezuela petrol rezervinden üretim yapan en büyük yabancı şirket konumunda bulunuyor. Şirket, ülkenin petrol üretiminin yaklaşık dörtte birini gerçekleştiriyor. Yüzyılı aşkın süredir ülkede faaliyet gösteren Chevron’un operasyonları, Venezuela ekonomisi için önemli bir finansal kaynak sağlıyor.

Bugün dahi Venezuela petrolünün bir bölümü ABD’nin Körfez kıyısındaki rafinerilere gönderilerek benzin ve dizel gibi ürünlere dönüştürülüyor. Chevron CEO’su Mike Wirth, şirketin uzun vadeli bir perspektifle hareket ettiğini ve koşullar değiştiğinde Venezuela ekonomisinin yeniden inşasında yer almak istediklerini ifade etti.

Repsol ve Eni’nin Doğal Gaz Faaliyetleri

Venezuela petrol rezervi kadar doğal gaz kaynakları da ülke için önem taşıyor. Repsol ve Eni, Venezuela’nın elektrik üretiminde kullanılan açık deniz doğal gazını üretiyor. Ülke, zaman zaman bu gazın bedelini petrol ile ödeyerek ihracata izin verdi.

Ancak bu yıl ABD’nin söz konusu ticareti engellemesiyle birlikte şirketler ürettikleri gaz için ödeme alamaz hale geldi. Repsol ve Eni, bu mali sorunu aşmak için ABD hükümetiyle görüşmeler yürütüyor.

Venezuela’dan Ayrılan Şirketler ve Citgo Süreci

Venezuela petrol rezervi etrafındaki hukuki ve siyasi sorunlar, bazı büyük şirketlerin ülkeden ayrılmasına yol açtı. ConocoPhillips ve Exxon Mobil, hükümetin varlıklarına el koymasının ardından yıllardır tazminat talep ediyor ancak sınırlı sonuç elde edebildi.

Venezuela devlet petrol şirketine ait Citgo Petroleum ise ABD’de üç rafineri işletiyor. Geçtiğimiz ay bir federal yargıç, Citgo’nun 5,9 milyar dolar karşılığında satılmasına hükmetti. Bu rakamın, davaya konu olan yaklaşık 20 milyar dolarlık borcun yalnızca küçük bir kısmını karşıladığı belirtiliyor.

Venezuela Petrol Rezervi Dünya Sıralamasında Kaçıncı?

Venezuela petrol rezervi, dünyada bilinen en büyük petrol rezervi olarak ilk sırada yer alıyor. Ülkenin ihracat yapısı, tarihsel olarak kahve ve kakao gibi tarım ürünlerine dayanırken petrol sektörünün güçlenmesiyle tamamen değişti. Petrol, devlet gelirlerinin ana kaynağı haline geldi ve Venezuela’yı küresel enerji piyasasında stratejik bir aktör konumuna taşıdı.

Venezuela Ekonomisinde Petrolün Ağırlığı

Venezuela petrol rezervi, ülke ekonomisinin temel direğini oluşturuyor. Ekonomi büyük ölçüde petrol sektörüne bağımlı durumda. Gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 30’u, ihracat gelirlerinin yüzde 95’i ve kamu gelirlerinin yüzde 56’sı petrol sektöründen sağlanıyor.

Bu yapı nedeniyle petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar, Venezuela ekonomisini doğrudan etkiliyor. Venezuela petrol rezervinin büyüklüğü, ülke için büyük bir avantaj olarak görülse de üretim, yatırım ve ticaret sorunları bu potansiyelin tam anlamıyla kullanılmasını engelliyor.

Kaynak: Ajans Beşiktaş